Diplomasi Film Festivali (DiFF), diplomasiyle ilgili filmler bulma arzusuyla değil; dünyayı anlama ve birlikte düşünme ihtiyacıyla başladı. Savaşlar, barış ihtimalleri, göç yolları, sınırlar, kimlikler, güç dengeleri, teknolojinin yarattığı yeni düzenler, iklim krizi, dış politika…. Bütün bu başlıklar çoğu zaman “uluslararası ilişkiler” kavramı altında anılıyor. Oysa her biri, doğrudan insanların hayatına dokunan hikâyelerden oluşuyor.
DiFF – Diplomasi Film Festivali, sinemayı bu hikâyeleri anlatmanın ve onlar üzerine düşünmenin güçlü bir yolu olarak görüyor. Diplomasi burada yalnızca resmî görüşmelerden, protokollerden ya da kapalı kapılar ardındaki müzakerelerden ibaret değil. Uluslararası ilişkilerin alanına giren her mesele doğrudan ya da dolaylı biçimde bu festivalin doğal parçası. Bu nedenle DiFF’in kapsamı geniş ve bilinçli olarak kapsayıcı.
Devletler arası ilişkileri doğrudan anlatan bir film kadar; bir sınırın iki yakasında kalan bir ailenin hikâyesi de DiFF’in içindedir. Bir müzakere masasını konu alan bir belgesel kadar; savaşın gündelik hayatta açtığı sessiz yaraları izleyen bir anlatı da bu çerçevenin parçasıdır. Göç, mültecilik, diaspora, insan hakları, güvenlik, terör, teknoloji, çevre ve iklim krizi… Uluslararası ilişkilerle temas eden, dünyayı devletler, toplumlar ve bireyler arasındaki ilişkiler üzerinden düşünen her film, anlatım dili ne olursa olsun DiFF kapsamında yer alabilir.
Bu festival, “bu film diplomasiyle ilgili mi?” diye sınır çizen bir yer olmak amacıyla ortaya çıkmadı. Aksine, sinemanın festival kapsamına giren konuların nerelerde kesiştiğini, nerelerde yeni sorular açtığını önemsiyor. Bazen bir film doğrudan politik bir dil kurar ve mesajlar nettir. Bazen ise tek bir insanın hikâyesi üzerinden çok daha büyük bir dünya anlatılır. DiFF için her iki yaklaşım da eşit derecede kıymetlidir.
DiFF’te amacımız yalnızca film izletmek değil; filmler üzerinden hem bireysel olarak hem de birlikte düşünebileceğimiz bir alan açmak. Bu nedenle gösterimlerin ardından yapılan söyleşi ve tartışmalar, festivalin temel parçalarından biridir. Yönetmenlerin anlatı tercihleri, akademisyenlerin ve araştırmacıların yorumları, diplomatların deneyimleri, gazetecilerin bakış açıları; hepsi aynı masada buluşur. Ama bu masa, yalnızca konuşanlar için değil, dinleyen ve düşünen izleyici için de vardır.
Ben bu festivali bir cevap üretme alanından çok, bir soru sorma alanı olarak görmekteyiz. Dünyanın giderek daha karmaşık, daha kırılgan ve daha gergin hâle geldiği bir dönemde; sinemanın yavaşlatan, durduran ve düşünmeye alan açan bir gücü olduğuna inanıyorum. DiFF, bu gücü diplomasi ve uluslararası ilişkilerle yan yana getirme denemesidir.
DiFF, yalnızca belirli tarihlerde gerçekleşen bir film festivali olmanın ötesine geçmeyi hedefliyor. Uzun vadede bu festivalin, sinema ile diplomasi arasında kurulan özgün bağ üzerinden şekillenen, uluslararası ölçekte tanınan bir kültürel marka ve düşünce platformuna dönüşmesini istiyoruz. Bu yaklaşım, DiFF’i tek bir şehirle ya da tek bir takvimle sınırlı olmayan, yılın farklı zamanlarında yaşayan bir yapı olarak hayal etmemizi sağlıyor.
Geleceğe dair tahayyülümüz; DiFF’in farklı coğrafyalarda, farklı bağlamlarda ama aynı düşünsel omurgayla varlık gösterebilmesi. Uluslararası film festivalleri, üniversiteler, düşünce kuruluşları ve kültürel kurumlarla kurulacak iş birlikleri sayesinde; sinema üzerinden diplomasi ve uluslararası ilişkiler üzerine düşünmenin sınırlarını genişletmek istiyoruz. DiFF’i, farklı ülkelerden sinemacıların, akademisyenlerin ve izleyicilerin ortak bir dil kurabildiği bir karşılaşma alanı olarak görüyoruz.
Bu doğrultuda DiFF, yalnızca film gösteren bir festival değil; paneller, atölyeler, özel seçkiler ve yayınlarla beslenen, sürekliliği olan bir yapı olmayı amaçlıyor. Festivalin düşünsel üretiminin, zamanla uluslararası alanda referans verilen bir marka kimliğine dönüşmesini hedefliyoruz.
DiFF’in temel iddiası her şeyi açıklamak değil; dünyayı karmaşıklığı içinde yeniden düşünmeye davet etmek. Bu davetin, izleyicide bir soru bırakması ya da bir meseleye farklı bir yerden bakma ihtiyacı uyandırması bizim için yeterli. Umudumuz; bu düşünme hâlinin zamanla bir topluluğa dönüşmesi, birlikte üreten ve paylaşan bir çevre oluşturması ve DiFF’in uzun soluklu, yaşayan bir yapı olarak yoluna devam etmesi.